อยุธยามาจากไหน

โดย สุจิตต์ วงษ์เทศ

อยุธยาไม่ใช่ราชธานีที่สอง ซึ่งมีขึ้นหลังการล่มสลายของสุโขทัยราชธานีแห่งแรก ตามตำราคลาดเคลื่อนของทางการ แต่ไม่พบหลักฐานสนับสนุน ตามหลักฐานพัฒนาการแล้ว อยุธยาเป็นทายาททางสังคมและวัฒนธรรมสุวรรณภูมิ ที่สืบเนื่องมรดกตกทอดจากบ้านเมืองเก่าแก่นับพันปีมาแล้วของบริเวณลุ่มน้ำเจ้าพระยา บนภาคพื้นทวีป ซึ่งนานมากก่อนกรุงสุโขทัยที่เพิ่งมีสมัยหลัง คนไทยเก่าสุด มีครั้งแรกยุคอยุธยา ไทย, คนไทย, เมืองไทย เก่าสุดอยู่ลุ่มน้ำเจ้าพระยา ภาคกลาง (ศูนย์กลางอยู่อยุธยา) ไม่พบที่อื่น หลักฐานเก่าสุดพบขณะนี้ราวหลัง พ.ศ. 2000 ในสมุทรโฆษคำฉันท์ กับ จดหมายเหตุลา ลูแบร์ (อาจมีก่อนแล้ว แต่ยังไม่พบหลักฐาน) ไม่มีชนชาติไทย เชื้อชาติไทย เพราะไทยเป็นชื่อทางวัฒนธรรม ได้ชื่อโดยสมมุติจากประสบการณ์อย่างใดอย่างหนึ่ง (เช่น จากคำว่า ไต-ไท) แต่ไม่ใช่ชื่อเชื้อชาติ (ซึ่งพิสูจน์ไม่ได้ด้วยวิทยาศาสตร์) คนไทยกลุ่มหนึ่งในอยุธยาบอก (ลา ลูแบร์) ว่าตนเป็นไทยน้อย (ปัจจุบันคือลาว) และยังมีคนอีกพวกหนึ่งเป็นไทยใหญ่ (ปัจจุบันอยู่ลุ่มน้ำสาละวิน ในพม่า) คำบอกเล่านี้เข้ากันได้กับตำนานนิทานเรื่องขุนบรม ว่าลูกชายคนที่ห้า ชื่อ งั่วอิน โยกย้ายจากเมืองแถน (ปัจจุบันเรียกเดียนเบียนฟู อยู่ภาคเหนือของเวียดนาม) ไปก่อบ้านสร้างเมืองอยู่ลุ่มน้ำเจ้าพระยา